Średniowiecze

trwało w Europie od V do XV wieku n.e. i rozpoczęło się wraz z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego, a zakończyło wraz z nastaniem wielkich odkryć geograficznych. Na gruzach cesarstwa zachodniorzymskiego plemiona barbarzyńskie (w tym różne ludy germańskie) tworzyły nowe państwa. Większość nowo powstałych królestw zaadaptowała niektóre z nadal istniejących rzymskich instytucji. Powstawały pierwsze uniwersytety. W miarę rozprzestrzeniania się chrześcijaństwa zakładane były klasztory a życie intelektualne tego okresu było zdominowane przez scholastykę – filozofię uzasadniającą prawdy wiary. Rozwinęła się egzegeza, czyli sztuka rozumienia i wykładania ukrytych w świętych tekstach prawd, alegorii i metafor.
W licznych iluminacjach znajdziemy wiele przykładów graficznych modeli klasyfikacji czy hierarchii często przyjmujących formę drzewa. Ciekawym przykładem wizualizacji wiedzy jest Mapa O-T ukazująca świat schematycznie jako oblany ze wszystkich stron morzem okrąg podzielony
literą T na trzy części reprezentujące ówcześnie znane kontynenty: Europę, Azję i Afrykę.

PRZECZYTAJ WIĘCEJ

 
 
Izydor
Izydor

z Sewilli

Izydor z Sewilli

(ur. 560, zm. 636)

 

arcybiskup Sewilli, święty Kościoła katolickiego, doktor Kościoła zwany „ostatnim znawcą starożytnego świata”. Dziełem, które
po sobie pozostawił była „Etymologia” znana również jako „Początki” - etymologiczna encyklopedia zawierająca zebrane
i zorganizowane bogactwo wiedzy z setek źródeł klasycznych. „Etymologia" obejmuje encyklopedyczny
zakres tematów

począwszy od gramatyki i retoryki przez wiedzę o ziemi i kosmosie, wiedzę o budynkach, metalach, wojnie, statkach,
ludziach, zwierzętach po medycynę, prawo i religię.

 

PRZECZYTAJ WIĘCEJ

Wykres pokrewieństwa
Wykres pokrewieństwa

Wykres pokrewieństwa z „Etymologii” Izydora z Sewilli

Mapa O-T
Mapa O-T

Mapa O-T – popularna w średniowiecznej Europie ukazuje świat schematycznie jako oblany ze wszystkich stron morzem okrąg, podzielony literą T na trzy ówcześnie znane kontynenty: Europę, Azję i Afrykę. Guntherus Ziner 1472 r.

Mapa O-T
Mapa O-T

Mapa O-T z pierwszej wersji drukowanej „Etymologii” Izydora z Sewilli

Lambert
Lambert

z Saint-Omer

Lambert z Saint-Omer 

(ur. 1061, zm. 1125)

 

opat klasztoru Saint Omer i autor „Liber Floridus” - średniowiecznej encyklopedii, na którą składały się z fragmenty ponad 192 dzieł autorów starożytnych i współczesnych m.inn. Pliniusza, Seneki, Publiliusza Syrusa, Pawła Orozjusza, Ambrozjusza Teodozjusza Makrobiusza, Paulina z Noli, Świętego Hieronima, Izydora, Grzegorza z Tours i innych. Encyklopedia zawiera historię powszechną zapisaną chronologicznie do roku 1119. Omawia również tematy biblijne, astronomiczne, geograficzne, filozoficzne
i przyrodnicze.

 

PRZECZYTAJ WIĘCEJ

Drzewo cnót i przywar
Drzewo cnót i przywar

Ilustracja z „Liber Floridus”

Mapa świata w XII w.
Mapa świata w XII w.

Ilustracja z „Liber Floridus”

Mapa Europy
Mapa Europy

Fragment mapy świata, ilustracja z „Liber Floridus”

Drzewo genealogiczne
Drzewo genealogiczne

Ilustracja z „Liber Floridus”

Rośliny i kwiaty
Rośliny i kwiaty

Ilustracja z „Liber Floridus”

Drzewa ośmiu błogosławieńst
Drzewa ośmiu błogosławieńst

Ilustracaja z „Liber Floridus”

Koniec świata
Koniec świata

Ilustracaja z „Liber Floridus” wyjaśniająca w jaki sposób nastąpi koniec świata

Pory roku
Pory roku

Ilustracaja z „Liber Floridus” przedstawiająca cykle księżyca i cykl pór roku z czterech stron świata

 
Joachim
Joachim

z Fiore

Joachim z Fiore

(ur. 1130/1135, zm. 1202)

 

teolog i mistyk chrześcijański, cysters, a następnie założyciel własnej kongregacji zakonnej S. Giovanni in Fiore. Uchodził za proroka, spotykał się z królami i papieżami, wpłynął na egzegezę Apokalipsy św. Jana. Zaproponował trójpodział dziejów świata, zajmował się historiozofią i eschatologią, zapowiadał rozpoczęcie nowej epoki, w której obecny Kościół wraz z jego instytucjami przeminie, i przyczynił się do oczekiwań końca świata w roku 1260. Jego nauka przyczyniła się do powstania wielu sekt w XIII wieku, a także w pewnym stopniu wpłynęła na rozłam w łonie zakonu franciszkanów. 

 

PRZECZYTAJ WIĘCEJ

Siedmiogłowa bestia
Siedmiogłowa bestia

„Liber figurarum”

Nowy porządek w podeszłym wieku
Nowy porządek w podeszłym wieku

Libro de las Figuras Tabla XII Códice Reggiano (s.XIII) („Liber figurarum”)

Siedmiogłowa bestia
Siedmiogłowa bestia

„Liber figurarum”

Trójca Święta
Trójca Święta

Trójca Święta przedstawiona w postaci trzech przeplatających się pierścieni, napis „IEUE” oznacza tetragram („Liber figurarum”)

Kościół Rzymski
Kościół Rzymski

„Liber figurarum”

Drzewo dziejów
Drzewo dziejów

Drzewo dziejów, z oznaczeniem trzech epok („Liber figurarum”)

Jest napisane u proroka Izajasza
Jest napisane u proroka Izajasza
Drzewo
Drzewo

„Liber figurarum”

 
Rajmund Llull
Rajmund Llull

Rajmund Llull

(ur. ok. 1232 w Palma na Majorce, zm. ok. 1315)

 

kataloński tercjarz franciszkański i misjonarz, filozof średniowieczny, poeta, teolog, uważany za pierwotnego wynalazcę kombinatoryki zastosowanej w konstrukcji maszyny logicznej i błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego. 
Główne dziełem Llulla jest „Ars generalis ultima” (Ars magna), gdzie przedstawiony jest projekt urządzenia (maszyny logicznej),
w której podmioty i orzeczenia stwierdzeń teologicznych układały się w okręgi, kwadraty, trójkąty i inne figury geometryczne,
a po poruszeniu dźwigni, przekręceniu korby albo obróceniu koła stwierdzenia tworzyły zdania prawdziwe lub fałszywe,
same się dowodząc.

 

PRZECZYTAJ WIĘCEJ

Drzewo wiedzy
Drzewo wiedzy
Drzewo wiedzy
Drzewo wiedzy
Drzewo relacji logicznych
Drzewo relacji logicznych

„Logica nova”, 1512

Drzewo filozofii miłości
Drzewo filozofii miłości
Wielka Sztuka
Wielka Sztuka
Drzewo cnót
Drzewo cnót

1505 r.

Drabina natury
Drabina natury

„Liber de ascensu et decensu intellectus”

Wielka Sztuka
Wielka Sztuka